Een testament is geen stukje papier, dat enkel belangrijk is wanneer je er niet meer bent. Het is het startpunt waarmee je vandaag al duidelijkheid creëert voor je partner, je kinderen en, als ondernemer, ook voor je vennootschap. Je legt vast wat er met je vermogen gebeurt als je overlijdt, binnen de grenzen van de wet. Dat geeft (hopelijk) rust. Niet alleen voor je omgeving, maar ook voor jezelf.
De Tijd verwoordt het treffend: een testament is vooral nuttig wanneer de wettelijke verdeling niet past bij jouw situatie, bijvoorbeeld door een samengesteld gezin, specifieke wensen of omdat je iemand wil beschermen.
Wat gebeurt er zonder testament?
Zonder testament volgt je nalatenschap de wettelijke regels. In een klassieke gezinssituatie loopt dat vaak logisch. Maar zodra er complexiteit is, kan de standaardverdeling wringen. Denk aan pluskinderen, een partner zonder kinderen, een eigen zaak met aandelen, of de wens om een goede vriend of een goed doel te begunstigen.
Een testament is dan je vangnet. Je kunt keuzes expliciet vastleggen, zodat er later minder discussie ontstaat.
Welke vormen van testament bestaan er?
In België heb je in de praktijk drie mogelijkheden.
- Eigenhandig testament
Je schrijft het volledig met de hand, dateert en ondertekent. Getypte of digitale versies zijn in deze vorm niet geldig.
Deze optie is toegankelijk, maar er zijn twee risico’s: vormfouten en het risico dat niemand het testament terugvindt.
- Notarieel testament
Je maakt het op bij de notaris. De notaris bewaart het testament en registreert het automatisch in het Centraal Register van Testamenten.
Dit geeft de meeste zekerheid, zowel juridisch als praktisch.
- Internationaal testament
Handig als er buitenlandse elementen spelen, zoals vastgoed in het buitenland, erfgenamen in andere landen of een internationaal leven.
Vindbaarheid is minstens even belangrijk als de inhoud
Een testament werkt alleen als het gevonden wordt. De Tijd waarschuwde daar al jaren geleden voor: een document dat thuis ergens ligt, kan verloren gaan of onvindbaar blijven.
Daarom is registratie in het Centraal Register van Testamenten echt nuttig. Het register bevat niet de inhoud, wel de metagegevens, zoals dat er een testament is, bij welke notaris en op welke datum.
Ook als je een eigenhandig testament maakt, kun je het in bewaring geven bij een notaris en laten registreren. Dat maakt de kans veel groter dat je laatste wil effectief wordt uitgevoerd.
Waarover struikelen mensen het vaakst?
- Vormfouten bij eigenhandige testamenten
Geen volledige handgeschreven tekst, geen datum of geen handtekening zijn klassieke fouten die tot ongeldigheid kunnen leiden. - Testament blijft “voor het leven” liggen
Een testament moet mee evolueren met je leven: huwelijk, echtscheiding, kinderen, bedrijfsovername, aankoop van vastgoed. De Tijd benadrukt dat je een testament best regelmatig herbekijkt. - Ondernemerschap wordt vergeten
Aandelen, stemrechten, opvolging en continuïteit vragen extra aandacht. Een testament alleen is soms niet genoeg. Je combineert dit vaak met statuten, aandeelhoudersafspraken en eventueel een zorgvolmacht, afhankelijk van je situatie.
Wat kan Finum Accountants voor je betekenen?
Een notaris schrijft het testament, dat is duidelijk. Waar Finum Accountants jou helpt, is in de vertaling naar jouw financiële realiteit:
- Wat is je vermogen vandaag, privé en in de vennootschap
- Wat zijn de mogelijke fiscale gevolgen voor erfgenamen
- Welke scenario’s zijn haalbaar zonder je onderneming onder druk te zetten
- Welke documenten moeten op elkaar afgestemd worden
Wil je met meer financiële rust aan je planning werken? Dan bekijken we dit graag samen, zodat je met een helder plan naar je notaris stapt. Neem gerust contact met ons op.